Copyleft: Πραγματιστικός ρεαλισμός

(ποιες είναι άδειες , ποιες είναι διαφορές κτλ.)

Δημοσίευσηαπό newbie » Κυρ Οκτ 13, 2013 5:47 pm

Copyleft: Πραγματιστικός ιδεαλισμός
του Richard Stallman
Πηγή: URLGNU.org/philosophy/

Μετάφραση/Απόδοση στα Ελληνικά: Κωστής Μουσαφείρης

Η κάθε απόφαση που παίρνει κάποιος, πηγάζει από τις προσωπικές του αρχές και τους στόχους του. Οι άνθρωποι μπορούν να έχουν διάφορους στόχους και αξίες: φήμη, κέρδος, αγάπη, επιβίωση, διασκέδαση, και ελευθερία, αντιπροσωπεύουν απλώς μερικούς από τους στόχους που μπορεί να έχει ένας καλός άνθρωπος. Όταν ο στόχος είναι ένα ζήτημα αρχών, τότε το αποκαλούμε ιδεαλισμό.

Το έργο μου στο ελεύθερο λογισμικό έχει σαν κίνητρο έναν ιδεαλιστικό στόχο: τη διάδοση της ελευθερίας και της συνεργατικότητας. Θέλω να ενθαρρύνω τη διάδοση του ελεύθερου λογισμικού, αντικαθιστώντας το ιδιοταγές λογισμικό που απαγορεύει την συνεργασία και, για αυτό, κάνει την κοινωνία μας καλύτερη.

Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο η άδεια Γενικής Δημόσιας Χρήσης GNU GPL γράφτηκε έτσι—ως ένα copyleft. Όλος ο κώδικας που προστίθεται σε ένα πρόγραμμα το οποίο καλύπτεται από άδεια GPL, πρέπει και αυτός να είναι ελεύθερο λογισμικό, ακόμη και αν είναι τοποθετημένος σε ένα ξεχωριστό αρχείο.

Καθιστώ τον κώδικά μου διαθέσιμο προς χρήση ως ελεύθερο λογισμικό, και όχι προς χρήση σε ιδιοταγές λογισμικό, για να ενθαρρύνω άλλους ανθρώπους που γράφουν λογισμικό να τον καταστήσουν και αυτοί, με τη σειρά τους, ελεύθερο. Υπολογίζω ότι αφού οι προγραμματιστές ιδιοταγούς λογισμικού χρησιμοποιούν το copyright για να μας εμποδίσουν να μοιραζόμαστε, εμείς, οι συνεργαζόμενοι, μπορούμε να χρησιμοποιούμε το copyright για να δίνουμε σε άλλους συνεργαζόμενους ένα δικό τους πλεονέκτημα: να μπορούν να χρησιμοποιούν τον δικό μας κώδικα.

Δεν έχουν βέβαια αυτό τον σκοπό όλοι όσοι χρησιμοποιούν την άδεια GNU GPL. Πριν πολλά χρόνια, ζήτησαν από έναν φίλο μου να κυκλοφορήσει ένα πρόγραμμα που βρισκόταν υπό copyleft, κάτω από όρους μη-copyleft, και εκείνος απάντησε λίγο-πολύ ως εξής:

Ορισμένες φορές εργάζομαι σε ελεύθερο λογισμικό, ενώ άλλες φορές εργάζομαι σε ιδιοταγές λογισμικό—αλλά όταν δουλεύω σε ιδιοταγές λογισμικό, προσδοκώ πως θα πληρωθώ.”

Ήταν πρόθυμος να μοιραστεί τη δουλειά του με μια κοινότητα που μοιράζεται λογισμικό, αλλά δεν έβλεπε κανέναν λόγο να παραχωρήσει κάτι σε μια επιχείρηση, για να φτιάξει προϊόντα που θα ήταν μη προσβάσιμα για την κοινότητά μας. Ο σκοπός του ήταν διαφορετικός από τον δικό μου, αλλά αποφάσισε ότι η GNU GPL ήταν χρήσιμη και για τον δικό του σκοπό.

Αν θέλετε να πετύχετε κάτι σε αυτό τον κόσμο, ο ιδεαλισμός δεν αρκείπρέπει να επιλέξετε μια μέθοδο που να δουλεύει, για να πετύχετε αυτό τον σκοπό. Με άλλα λόγια, πρέπει να είστε “πραγματιστές”.

Η άδεια GPL είναι πραγματιστική; Ας εξετάσουμε τα αποτελέσματα:

Ας δούμε το GNU C++. Γιατί έχουμε έναν ελεύθερο μεταγλωττιστή C++; Μόνο και μόνο διότι η GNU GPL είπε πως έπρεπε να είναι ελεύθερος. Το GNU C++ δημιουργήθηκε από μια κοινοπραξία βιομηχανιών, την MCC, αρχίζοντας με τον μεταγλωττιστή GNU. Η εταιρεία MCC, συνήθως, κάνει τα έργα της όσο το δυνατόν πιο ιδιοταγή. Όμως, το C++ front-end το έκανε ελεύθερο λογισμικό, διότι η GNU GPL είπε πως αυτός ήταν ο μόνος τρόπος με τον οποίο θα μπορούσαν να το κυκλοφορήσουν. Το C++ front-end περιελάμβανε πολλά νέα αρχεία, αλλά επειδή προοριζόταν να συνδεθούν με τον GCC, η GPL εφαρμόσθηκε και σε αυτά. Το πλεονέκτημα για την κοινότητά μας είναι προφανές.

Δείτε το GNU Objective C. Η NeXT θέλησε αρχικά να κάνει αυτό το front-end ιδιοταγές. Πρότειναν να το κυκλοφορήσουν σε μορφή αρχείων .o και να επιτρέψουν στους χρήστες να τα συνδέουν με όλα τα υπόλοιπα στον GCC, νομίζοντας πς αυτό θα μπορούσε να είναι ένας τρόπος παράκαμψης των απαιτήσεων της GPL. Ο δικηγόρος μας, όμως, είπε πως αυτό δεν θα διέφευγε από τις απαιτήσεις, πως αυτό δεν επιτρεπόταν. Οπότε, έτσι έκαναν το front-end της Objective C ελεύθερο λογισμικό.

Αυτά τα παραδείγματα έλαβαν χώρα πολλά χρόνια πριν, αλλά η GNU GPL συνεχίζει να μας φέρνει όλο και περισσότερο ελεύθερο λογισμικό.

Πολλές βιβλιοθήκες GNU καλύπτονται υπό άδεια GNU Lesser General Public License, αλλά όχι όλες. Μία βιβλιοθήκη GNU που καλύπτεται με τη συνηθισμένη GNU GPL είναι η Readline, η οποία υλοποιεί επεξεργασία σε γραμμή εντολών. Βρήκα, κάποτε, ένα μη-ελεύθερο πρόγραμμα σχεδιασμένο να χρησιμοποιεί την Readline, και είπα στον προγραμματιστή πως αυτό δεν επιτρέπονταν. Θα μπορούσε να βγάλει την επεξεργασία γραμμής εντολών εκτός προγράμματος, αλλά εκείνο που έκανε, στην πραγματικότητα, ήταν να το εκδόσει υπό άδεια GPL. Τώρα, είναι και αυτό ελεύθερο λογισμικό.

Οι προγραμματιστές που έγραψαν βελτιώσεις για τον GCC (ή τον Emacs, το Bash, ή το Linux, ή για οποιοδήποτε πρόγραμμα υπό άδεια GPL) χρησιμοποιούνται συχνά από εταιρείες ή από πανεπιστήμια. Όταν ο προγραμματιστής θέλει να επιστρέψει τις βελτιώσεις του στην κοινότητα, και δει τον κώδικά του στην επόμενη έκδοση, τότε το αφεντικό του μπορεί να πει:, “Για στάσου λίγο—ο κώδικάς σου ανήκει σε εμάς! Δεν θέλουμε να τον μοιραστούμε. Αποφασίσαμε να μετατρέψουμε την βελτιωμένη σας έκδοση σε προϊόν ιδιοταγούς λογισμικού.”

Εδώ έρχεται να βοηθήσει η GNU GPL. Ο προγραμματιστής δείχνει στο αφεντικό πως αυτό το προϊόν ιδιοταγούς λογισμικού θα συνιστούσε παραβίαση του copyright, και το αφεντικό του συνειδητοποιεί πως έχει μόνο δύο επιλογές: να εκδόσει τον νέο κώδικα ως ελεύθερο λογισμικό, ή να μην τον κυκλοφορήσει καθόλου. Σχεδόν πάντοτε επιτρέπει στον προγραμματιστή να σκόπευε να πράξει από την αρχή, και ο κώδικας ενσωματώνεται στην επόμενη έκδοση.

Η άδεια GNU GPL δεν είναι το Καλό-Παιδί. Λέει όχι σε κάποια πράγματα που ενίοτε θέλουν να κάνουν οι άνθρωποι. Υπάρχουν χρήστες που λένε ότι είναι κακό πράγμα—το ότι η GPL “αποκλείει” μερικούς προγραμματιστές ιδιοταγούς λογισμικού που “πρέπει να ξαναέρθουν στην κοινότητα ελεύθερου λογισμικού.”
Δεν τους αποκλείουμε, όμως, από την κοινότητά μας. Αυτοί επιλέγουν να μην εισέλθουν. Η απόφασή τους να κάνουν ιδιοταγές λογισμικό, είναι μια απόφαση να παραμείνουν έξω από την κοινότητά μας. Το να είναι κανείς μέσα στην κοινότητά μας σημαίνει να ενωθεί συνεργαζόμενος μαζί μας. Εμείς δεν μπορούμε να τους “φέρουμε στην κοινότητά μας” αν εκείνοι δεν θέλουν να έρθουν.

Εκείνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να τους προσφέρουμε ένα κίνητρο για να μπούν. Η GNU GPL σχεδιάσθηκε για να να παρέχει ένα τέτοιο κίνητρο από το υπάρχον λογισμικό μας: “Αν κάνετε το λογισμικό σας ελεύθερο λογισμικό, τότε μπορείτε να χρησιμοποιείτε αυτόν τον κώδικα.” Ασφαλώς, δεν θα τους πάρει όλους με το μέρος της, αλλά, μερικές φορές, κερδίζει κάποιους.

Η ανάπτυξη ιδιοταγούς λογισμικού δεν συνεισφέρει τίποτε στην κοινότητά μας, αν και οι προγραμματιστές του συχνά θέλουν παροχές από εμάς. Οι χρήστες ελεύθερου λογισμικού μπορούν να προσφέρουν στους προγραμματιστές ελεύθερου λογισμικού ισχυρά κίνητρα για το εγώ τουςαναγνώριση και ευγνωμοσύνηαν και μπορεί να είναι μεγάλος πειρασμός όταν μια επιχείρηση σας λέει: “Απλώς επέτρεψέ μας να βάλομε το πακέτο σου στο δικό μας ιδιοταγές πρόγραμμα και το λογισμικό σου θα χρησιμοποιηθεί από πολλές χιλιάδες ανθρώπους!” Ο πειρασμός μπορεί να είναι μεγάλος l,αλλά μακροπρόθεσμα, θα είμαστε σε καλύτερη θέση αν του αντισταθούμε.

Είναι δυσκολότερο να αναγνωρίσουμε τον πειρασμό και την πίεση όταν έρχονται έμμεσα, μέσα από οργανώσεις ελεύθερου λογισμικού που υιοθέτησαν την τακτική να φροντίζουν και το ιδιοταγές λογισμικό. Το X Consortium (και ο διάδοχός του, το Open Group) προσφέρει ένα παράδειγμα: με χρηματοδότηση από εταιρείες που φτιάχνουν ιδιοταγές λογισμικό, αγωνίστηκαν επί χρόνια να πείσουν τους προγραμματιστές να μη χρησιμοποιούν copyleft. Όταν το Open Group προσπάθησε να κάνει το X11R6.4 μη ελεύθερο λογισμικό, όσοι από εμάς αντισταθήκαμε στην πίεση, χαρήκαμε που το κάναμε.

Τον Σεπτέμβρη του 1998, πολλούς μήνες μετά την κυκλοφορία του X11R6.4 με μη ελεύθερους όρους διανομής, το Open Group αντέστρεψε την απόφασή του και το επανακυκλοφόρησε υπό την ίδια noncopyleft άδεια ελεύθερου λογισμικού που είχε χρησιμοποιηθεί για το X11R6.3. Σε ευχαριστούμε, Open Group—αλλά αυτή η όψιμη μεταστροφή δεν ακυρώνει τα συμπεράσματα που βγάλαμε από το γεγονός ότι η προσθήκη περιορισμών ήταν εφικτή.

Μιλώντας με πραγματισμό, αν σκέφτεσθε με μακρορπόθεσμους στόχους, αυτό θα ισχυροποιήσει τη θέλησή σας να αντισταθείτε σε αυτή την πίεση. Αν εστιάσετε το μυαλό σας στην ελευθερία και στην κοινότητα την οποία μπορείτε να χτίσετε, παραμένοντας σταθεροί, τότε θα βρείτε τη δύναμη για να το κάνετε. “Πάρτε θέση υπέρ κάποιου πράγματος, ειδάλλως θα πέσετε με οτιδήποτε.”

Ακόμη και αν οι κυνικοί γελοιοποιούν την ελευθερία, γελοιοποιούν την κοινότητααν οι “σκληροπυρηνικοί ρεαλιστές” λένε ότι το κέρδος αποτελεί το μόνο ιδεώδες... απλώς αγνοήστε τους, και χρησιμοποιήστε το copyleft, παρόλα αυτά.

Το Ίδρυμα Ελεύθερου Λογισμικού (FSF) είναι ο βασικός οργανωτικός χορηγός για το Λειτουργικό Σϋστημα GNU. OΗ αποστολή μας είναι να διατηρούμε, να προστατεύουμε και να προωθούμε την ελευθερία χρήσης, μελέτης, αντιγραφής, τροποποίησης, και αναδιανομής του λογισμικού υπολογιστών, καθώς και να υπερσπιζόμαστε τα δικαιώματα των χρηστών Ελεύθερου Λογισμικού.
Υποστηρίξτε το GNU και το FSF αγοράζοντας εγχειρίδια και εξοπλισμό, εγγραφόμενοι στο FSF ως Συνδεδεμένα Μέλη ή κάνοντας μια δωρεά.
Άβαταρ μέλους
newbie
Ειδικός Συντονιστής
Ειδικός Συντονιστής
 
Δημοσιεύσεις: 208
Εγγραφή: Κυρ Νοέμ 08, 2009 5:36 pm

Επιστροφή στο Άδειες ΕΛ/ΛΑΚ



Μέλη σε σύνδεση

Μέλη σε αυτή την Δ. Συζήτηση : Δεν υπάρχουν εγγεγραμμένα μέλη και 1 επισκέπτης

cron